Nederland weerbaarder maken tegen dreigingen van buitenaf vraagt om samenwerking en een sterke eigen energievoorziening. Tijdens Prinsjesdag onderstrepen de Troonrede en de Klimaat- en Energieverkenning het belang van betaalbare en betrouwbare energie voor huishoudens en bedrijven. Door onze afhankelijkheid van buitenlandse energie te verminderen, werken we aan een positie van kracht en vergroten we de energiezekerheid voor de samenleving.
Het energielandschap verandert en verduurzaamt. Maar waar op termijn een klimaatneutraal energiesysteem de standaard wordt, hebben we nu nog aardgas nodig om huizen te verwarmen en industrie - en daarmee onze economie - te laten draaien. Bovendien wordt door elektrificatie regelbaar vermogen steeds belangrijker. De inzet van gasgestookte elektriciteitscentrales blijft voorlopig nodig, vanwege onvoldoende beschikbaarheid van CO₂-vrij flexibel vermogen.
Volgens de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) hebben we zelfs in 2040 nog circa 16–22 miljard kuub aardgas per jaar nodig, op dit moment wordt er in Nederland zo'n 30 miljard kuub per jaar verbruikt. Dat is een bevestiging van de eerder door TNO geschetste ADAPT- en TRANSFORM-scenario's. Deze afnemende binnenlandse productie en de resterende gasvraag zorgen voor een spanningsveld wanneer importafhankelijkheid omlaag moet. Dit geeft aanleiding de Nederlandse gasproductie te versnellen en op te schalen. Bovendien is Nederlands gas schoner geproduceerd dan vloeibaar importgas en gaat van iedere verdiende euro 70 cent naar de Staat.
De Troonrede koppelt toekomstige welvaart aan schonere industrieën en noemt voorzieningen voor CO₂-opslag als een van de investeringen waaraan het kabinet met urgentie werkt. De klimaatopgave en industriële verduurzaming vragen niet alleen om investeringen zoals de 1,3 miljard voor CCS-infrastructuur, maar ook om tijdige ontwikkeling van CO₂-opslag en –afvang, zodat de waardeketen op gang komt. Geschikte uitgeproduceerde gasvelden en herbruikbare infrastructuur bieden mogelijkheden voor CO₂-opslag en –transport.
Het opschalen van Nederlandse aardgasproductie en de ontwikkeling van CO₂-opslag moeten nu naast elkaar plaatsvinden. Op deze manier dragen we bij aan leveringszekerheid, welvaart door behoud van industrie, een robuust energiesysteem en het behalen van de CO₂-reductiedoelen.
Dat doen we niet alleen. Samen met de overheid sloten we vorig jaar het Sectorakkoord Gaswinning in de Energietransitie. Daar moet versnelde uitvoering aan gegeven worden. Bovendien moeten we concrete stappen zetten om gasproductie en andere vormen van Nederlandse energie zo snel als mogelijk op te schalen. Ook het inrichten van een werkende CCS-waardeketen door het bieden van investeringszekerheid en snelle vergunningen is van groot belang als we een florerende groene, in plaats van een vertrekkende industrie willen hebben.
Element NL roep het kabinet daarom op om met concrete uitvoeringsplannen, voorspelbare vergunningverlening, kortere beroep- en bezwaarprocedures en voortvarende uitvoering van het Sectorakkoord en inrichting van de CCS-waardeketen.
Voorzitter van Element NL Gerda Verburg: “De Troonrede schetst de ambitie: een weerbaar Nederland met een schone economie en betaalbare, betrouwbare energie. Die ambitie vraagt vandaag om besluiten die investeringen en projecten mogelijk maken. Benut daarom onze eigen energiebronnen, waaronder het Nederlandse aardgas dat we voorlopig nodig hebben, en versnel de ontwikkeling van CO₂-opslag, zodat industrie hier kan verduurzamen. De leden van Element NL staan klaar om daar samen met de overheid werk van te maken.”
